Wettelijke rente, wat is dat en vanaf wanneer heeft u er recht op? 12-07-2016

Wettelijke rente, wat is dat en vanaf wanneer heeft u er recht op?

Wettelijke rente is de rente die een schuldeiser volgens de wet kan vorderen van een schuldenaar die nalatig is in het voldoen van een geldsom. Partijen kunnen in hun overeenkomst of algemene voorwaarden vastleggen dat bij te late betaling een vooraf vastgelegd rentepercentage verschuldigd wordt. Als zij dat hebben gedaan dan is die contractuele rente verschuldigd, en niet de wettelijke rente. In de praktijk zal de contractuele rente hoger zijn dan de wettelijke rente.

Twee soorten

Sinds 1 december 2002 bestaan er twee soorten wettelijke rente.

1. Wettelijke rente voor niet-handelstransacties

Deze rente wordt ook wel, kort, de wettelijke rente of wettelijke consumentenrente genoemd. Deze rente is van toepassing op alle transacties waarbij één van de contractspartijen een natuurlijk persoon betreft (dat is iemand die niet handelt in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf). Deze wettelijke rente is in de wet te vinden in artikel 6:119 BW.

2. Wettelijke rente voor handelstransacties

Deze rente wordt ook wel wettelijke handelsrente genoemd. Deze rente is van toepassing op alle transacties tussen ondernemingen en overheidsinstanties of tussen ondernemingen en overheidsinstanties onderling. Deze wettelijke rente is in de wet te vinden in artikel 6:119a BW.

Wanneer is de wettelijke rente verschuldigd?

De wettelijke rente is feitelijk een gefixeerde schadevergoeding die de  schuldeiser lijdt omdat zijn debiteur te laat betaalt. Het is hierbij niet van belang of de schade daadwerkelijk is geleden. U hoeft het dus niet te bewijzen.  Wanneer is er sprake van "te laat betalen"? Dat is het geval indien de schuldenaar niet betaalt binnen de wettelijke of de overeengekomen betaaltermijn.

1. Wettelijke rente

Een schuldeiser kan pas aanspraak maken op vergoeding van de wettelijke rente over de periode dat zijn debiteur in verzuim is.  

Hoofdregel is dat voor het intreden van verzuim een ingebrekestelling is vereist.

Verzuim kan echter ook intreden zonder dat het sturen van een ingebrekestelling vereist is.  Dit is het geval indien er tussen partijen een uiterste datum van betaling (hierna verder “fatale  termijn”)  is overeengekomen . Dat kan door bijvoorbeeld in de overeenkomst een termijn te noemen of door in de voorwaarden een tekst op te nemen als "indien er niet binnen de afgesproken termijn wordt betaald verkeert debiteur direct in het wettelijk verzuim zonder dat hiertoe een ingebrekestelling is vereist". 

Een ingebrekestelling is evenmin nodig indien uit de verklaringen van de debiteur mag worden afgeleid dat deze zijn verplichtingen niet of niet correct zal nakomen.

Een vooraf overeengekomen betaaltermijn betreft aldus een fatale termijn. Na ommekomst van die termijn kan er immers niet meer alsnog correct worden nagekomen. Is dat het geval, dan is de wettelijke rente zonder nadere ingebrekestelling verschuldigd. Wettelijke rente is vervolgens verschuldigd vanaf de dag volgend op de fatale termijn tot aan de datum waarop bevrijdend wordt betaald.

De wettelijke rente wordt jaarlijks aangepast. Telkens wanneer de hoogte van de wettelijke rente opnieuw wordt vastgesteld is dat rentepercentage vanaf dat moment van toepassing. De wettelijke rente dient dan ook cumulatief berekend te worden.

2. Wettelijke handelsrente

Anders dan bij de wettelijke rente is voor verschuldigdheid van de wettelijke handelsrente geen verzuim vereist. Het gaat namelijk om een handelsovereenkomst, waarin meestal een fatale termijn is opgenomen. Betaalt de debiteur niet uiterlijk op die datum, dan is de wettelijke handelsrente eveneens verschuldigd vanaf de dag die volgt op de fatale termijn tot aan de datum waarop bevrijdend wordt betaald.

Mocht er geen uiterste datum van betaling zijn overeengekomen dan is de wettelijke handelsrente verschuldigd:

  • vanaf 30 dagen na de dag van ontvangst van de factuur;
  • vanaf 30 dagen na de dag van ontvangst van de prestatie in het geval dat de datum van ontvangst van de factuur niet vaststaat (of als er geen factuur is verzonden) of als de schuldenaar de factuur eerder ontvangt dan de prestatie;
  • vanaf 30 dagen na de dag waarop de afgesproken termijn van goedkeuring of aanvaarding is verstreken in het geval is afgesproken dat de ontvanger van een prestatie binnen een bepaalde termijn kan besluiten de prestatie goed te keuren of te aanvaarden;
  • deze wettelijke betalingstermijn van 30 dagen geldt niet als partijen, bijvoorbeeld via de algemene voorwaarden, een andere betalingstermijn zijn overeengekomen (langer of korter).

Voor het verschuldigd raken van de handelsrente is het, anders dan bij de wettelijke (consumenten)rente dus niet nodig om eerst een ingebrekestelling te sturen omdat in het wetsartikel 6:119aBW niet staat dat de schuldenaar eerst in verzuim moet zijn.

Hoewel de handelsrente dus direct gevorderd mag worden indien er te laat betaald wordt is het bij de handelsrente wel vereist dat de niet tijdige betaling de schuldenaar is toe te rekenen. Tevens is de handelsrente niet verschuldigd indien de schuldeiser zelf in verzuim is met het leveren van zijn prestatie

De wettelijke handelsrente wordt halfjaarlijks aangepast. Telkens wanneer de hoogte van de wettelijke handelsrente opnieuw wordt vastgesteld is dat rentepercentage vanaf dat moment van toepassing. De wettelijke handelsrente dient dan ook, net als de wettelijke rente, cumulatief berekend te worden.

Twijfelt u over de toepasselijke rente, vanaf welk moment en op welke wijze u op vergoeding van de rente aanspraak maakt, wij helpen u graag verder.

Overige artikelen